أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

176

قانون ( فارسى )

چون ضماد گذاشتى ، ببين اگر جاى ضماد سرخ شد و بادكردگى - كه از پوست تجاوز نكند - بر او ظاهر شد ، با سرانگشت آهسته فشار بده ! اگر جايش سفيد شد معلوم مىشود كه اثر ضماد از پوست تجاوز ننموده . اما اگر سرخى پوست ثابت ماند و گرمى آشكارتر بود دست بردار و ضماد مگذار . اين را قاعده قرار ده ! هرگاه قوت ضماد را زياد كردى معاينه كن اگر بايستى دست‌بردارى ، دست بردار ، و اگر لازم بود باز ضماد بگذارى بگذار ! و بدان كه پف كردن كندس ( پلخم ) در سوراخ بينى بيمار فالج بسيار نافع است . يا چيزى همانند پلخم ، زيرا مغز را پاك مىكند و مواد بيمارىزا را به دور مىراند . كمى شراب كهنه براى همهء بيماريهاى عصب بسيار خوب و زيادش زيان‌آورترين چيز است . به كار بردن ( وج ) سوسن زرد پرورده شده به نفع بيمار است . اگر در تناول نمودن معجونهاى اسهال‌دهنده و به اندازهء معجون ، به خوردن گندبيدستر به تدريج عادت گيرند و از مقدار يك درهم به شش درهم رسانند سود بينند . همچنين خوردن روغن گرچك با ماء الاصول ( آب ريشه‌ها ) بسيار سودمند است . اتفاق افتاده كه بيمار فالج هر روز يك مثقال ايارج ( معجون مسهل ) با يك مثقال فلفل خورده و شفا يافته است . و بايد هرگاه اين دوا را مىخورد ، شب يك مثقال از معجون ايارج با يك مثقال گندبيدستر تناول كند و داروى ديگرى را مانند ترياق و « مثرىديطوس » و « شليثا » و « بلاذر » خاصة با آن قاطى نكند . صمغ انگدان نيز مفيد است ؛ چه بخورند چه بر بدن بمالند و به ويژه اگر در روز دوبار استعمال نمايند « مرته » ( رته - نسخه « 1 » ) هم اثر عجيب دارد . هرگاه اندام فالج در معالجه پيشرفت كرد و رو به بهبود بود ، بايد آن را به ورزش وادارى . برهم آور و بگستران ! تا به تمامى سلامت را بازيابد . بيماران فالج ممكن است از تب فايده بينند . بلند صدا كردن و بلند خواندن ترانه نيز مفيد است . بعد از بيرون راندن زوايد و بهرور شدن از آن ، مدت زياد در حمام خشك به سر بردن و يا آب‌تنى كردن با آبهاى معدنى گرم خوب است . بعد از پاكسازى و تحليل بردن آنچه بايد تحليل برود ، كه نبايد وسيلهء مسهل ساده تحليل برود ، بلكه بايد تا اندازه‌اى قبوضيت كم در داروى تحليل برنده باشد . آب رازيانهء شامى ، استرك ، گورگياه ، گندبيدستر و امثال آنكه گرم و گيرنده باشد در تحليل مواد مفيدند . اگر فالج بعد از قولنج آيد ، دارويى كه با « جوزرومى » است و در اقرابادين ذكر شده نافع است . روغنهاى ماليدنى نبايد بسيار شديد و تركيب شده باشد . مثلا روغن سوسن ، روغن سنبل رومى ، روغن گرچك ، روغن نرگس ، روغن زنبق خوبند . روغن جوزرومى و روغن نرگس مخلوط

--> ( 1 ) - مرتك : مرده سنگ سفيد شده . رته : بندق هندى .